ciąża

Badania w czasie ciąży – dlaczego należy je przeprowadzać?

Choć nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę ciąża to niezwykle skomplikowany proces, wymagający dużego nakładu sił. W tym czasie może dojść do różnych zaburzeń i komplikacji zarówno po stronie ciała kobiety, jak i rozwijającego się w niej płodu. Małowodzie, wielowodzie, cukrzyca ciążowa, czy nadciśnienie, to tylko kilka problemów, z którymi spotkają się lekarze u kobiet w ciąży. Ich wczesne wykrycie i wprowadzenie odpowiednich metod leczenia pozwala przeciwdziałać poważnym konsekwencjom. Właśnie dlatego Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników opracowało listę badań, jakie należy wykonać w kolejnych trymestrach ciąży. Umożliwiają one monitorowanie ogólnego stanu zdrowia zarówno matki, jak i dziecka, co zmniejsza ryzyko poronienia, obumarcia płodu, czy też wystąpienia powikłań okołoporodowych.

Oto lista najważniejszych badań diagnostycznych, które możesz wykonać również w Dolnośląskim Centrum Ginekologii i Zdrowia Rodziny https://www.dcg.wroclaw.pl/diagnostyka-laboratoryjna-wroclaw.

Badania diagnostyczne w pierwszym trymestrze

Ciąża podzielona jest na trzy trymestry, każdy z nich trwa około 13 tygodni. W pierwszym trymestrze musi zostać wykonane przede wszystkim badanie USG potwierdzające ciążę. Do 10. tygodnia musisz również się zgłosić na pierwsze badania profilaktyczne, podczas których zostanie przeprowadzony dokładny wywiad lekarski, by ustalić ewentualne zagrożenia i obciążenia chorobami dziedzicznymi, oraz zmierzone ciśnienie krwi. Lekarz lub położna poinformują także o podstawach zdrowego żywienia i zagrożeniach, jakie niesie palenie papierosów, czy picie alkoholu.

Pierwszy pakiet diagnostyczny powinien obejmować badania krwi umożliwiające ustalenie stanu zdrowia, dlatego niezbędna jest morfologia oraz biochemia, obejmująca takie badania jak:

  • żelazo;
  • kreatynina;
  • poziom hormonu tarczycy TSH;
  • poziom glukozy na czczo.

Wyniki te powinny być uzupełnione o:

  • ustalenie grupy krwi i czynnika Rh;
  • analizę przeciwciał w kierunku konfliktu serologicznego;
  • badania cytologiczne, jeśli było wykonane później niż 6 miesięcy przed zajściem w ciążę;
  • test przesiewowy w kierunku kiły – VDRL;
  • badanie przeciwciał w kierunku toksoplazmozy, różyczki, HIV, HBV i HCV;
  • badanie ogólne moczu.

Lekarz ustala również ryzyko wystąpienia wad rozwojowych płodu, które wzrasta wraz z wiekiem matki, a także z powodu obciążeń genetycznych, czy choroby przewlekłej i przyjmowanych leków. W takiej sytuacji lekarz kieruje pacjentkę na pierwsze badania prenatalne I trymestru, które należy zrobić między 11. a 14. tygodniem ciąży.

Jakie badania należy wykonać w drugim trymestrze ciąży?

W drugim trymestrze ciąży, który trwa od 13. do 26. tygodnia, dziecko jest na tyle już duże, że możesz wyczuć jego ruchy. To też czas na wykonanie tzw. USG połówkowego, podczas którego lekarz dokładnie analizuje poszczególne parametry rozwojowe dziecka, takie jak waga, oraz wielkość, jego ułożenie, czy ilość wód płodowych. Dodatkowo mierzony jest obwód głowy i brzuszka, długość kości ramieniowej oraz udowej, badana jest również funkcja serca. USG połówkowe ma na celu wykrycie ewentualnych wad rozwojowych i genetycznych na wczesnym ich etapie.

W drugim trymestrze powtarzane są również niektóre badania takie jak: morfologia krwi oraz ogólne badanie moczu. Wykonywania jest także bakteriologiczna diagnostyka pochwy, by sprawdzić, czy nie doszło do zakażenia bakteryjnego.

Między 21 a 26 tygodniem ciąży, czyli pod koniec drugiego trymestru należy wykonać doustny test obciążenia glukozą, jest to tzw. krzywa cukrowa, umożliwiająca wczesne wykrycie cukrzycy ciążowej, będącej zagrożeniem zarówno dla matki, jak i dziecka.

Niezbędne badania w trzecim trymestrze ciąży

W ostatnim trymestrze ciąży między 33 a 37 tygodniem ciąży ciało kobiety przygotowuje się do wysiłku, jakim jest poród. W tym czasie powinny być więc przeprowadzone badania położnicze, podczas którego wykonywany jest pomiar miednicy, oraz ustala się czy poród metodą naturalną jest możliwi i czy są ewentualnie jakieś ku temu przeciwskazania, które nie pojawiły się wcześniej.

Przeprowadzane są również kolejne badania diagnostyczne obejmujące:

  • morfologię krwi;
  • analizę antygenu wirusowego zapalenia wątroby typu B,
  • badania w kierunku HIV (jeśli nie było wykonywane wcześniej) oraz kiły,
  • wymaz bakteriologiczny z pochwy;
  • posiew w kierunku paciorkowca beta-hemolizującego z pochwy i okolic odbytu.

Kiedy termin porodu się zbliża, potrzebne są również badania USG oraz KTG, w celu sprawdzenia ułożenia dziecka oraz kontroli pracy jego serca.

Choć diagnostyka w okresie ciąży jest bardzo rozbudowana ma ona na celu zadbanie zarówno o zdrowie matki, jak i dziecka.